Knutseljuf

Als activiteitenbegeleidster sta ik vooral te boek als de ‘knutseljuf’. Nu wil ik de doorsnee knutseljuf niet tekort doen, maar als activiteitenbegeleidster in de psychiatrie moet je toch net even iets meer te bieden hebben dan kennis van creatieve technieken en didactische vaardigheden. Menig activiteitenbegeleidster heeft de instelling ‘ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan’. Daarom komen niet alleen cliënten met velerlei vragen bij ons, maar ook medewerkers. Of ik verstand heb van kopieerapparaten, of ik even een lamp kan fiksen en of ik misschien een tof idee heb voor een verjaardagstraktatie. En hoewel men ons dus blijkbaar hoog heeft zitten, worden de activiteitenbegeleiders door het hoger management vaak weggezet als ‘franje’ en zijn we grotendeels wegbezuinigd binnen veel GGZ instellingen. Dat is op zijn zachtst gezegd jammer. Ik meen te kunnen beweren dat de activiteitenbegeleiders die ik ken hun gewicht in goud waard zijn. Ze werken keihard, nemen het op voor de belangen van de vaak sub-assertieve cliënten en zijn de ogen en oren voor de behandelaars.

Door de cliënten zelf worden we vaak als gelijkwaardige gesprekspartner ervaren. Wellicht omdat we de cliënt als ‘iemand met mogelijkheden’ zien in plaats van een ‘diagnose die behandeld moet worden’. Misschien dat we daarom ook dikwijls als eerste horen wat voor prangende thema’s er spelen. Vaak nog voordat een behandelaar op de hoogte is. Niet zelden hoor ik over seksueel misbruik, suïcideplannen en ander leed. Soms plakken we spreekwoordelijke, soms echte pleisters. Soms lachen we samen met de cliënten, soms mopperen we, we huilen en rouwen samen, begrenzen agressief gedrag en aan het eind van de dag zwengelt de activiteitenbegeleider het computersysteem aan om alles te rapporteren.

Maar goed, we zijn natuurlijk ook gewoon de knutseljuf die verstand heeft van breien, schilderen en macrameeën. Van tekenen, boetseren en grafische technieken. We spannen de naaimachine in, zingen samen de sterren van de hemel en bakken samen koekjes. We oogsten de zelf gezaaide worteltjes, voeren samen de goudvissen en moedigen aankomend talent op ongeacht welk gebied aan vooral nog even door te zetten. We staan naast die kwetsbare cliënten die zich door ons gesteund voelen en daardoor beseffen dat ze, zelfs in deze moeilijke fase van hun leven, toch best het een en ander kunnen.